|
Bilgisayar programcılığındaki nesne yönelimli programlama paradigmasını temel alan
Öğrenme Nesnelerini öğretim teknolojilerine Dr. David Merill, Dr. Charles Reigeluth
gibi otoriteler kazandırmıştır. Bu teorilerinin temelinde içeriği parçalarına bölme
ve özel öğrenme hedeflerine göre yeniden birleştirmeyi yatmaktadır (Wagner,2002).
Öğrenme nesneleri literatürde yazarların ön deneyimlerine ve
ifadenin bağlamına göre çok farklı şekillerde tanımlanmıştır. Hatta bu nesneler
için öğrenme nesneleri, bilgi nesneleri, öğretimsel nesneler, içerik nesneleri,
ortam nesneleri (media objects), bilgi bitleri gibi çok sayıda terim kullanılmıştır
(Hamel&Ryan,2002).
Öncelikle IEEE-LTSC-LOM grubu öğrenme nesnelerini “teknoloji
destekli öğrenme sürecinde kullanılabilen yeniden kullanılabilen ve referans verilebilen
sayısal yada sayısal olmayan verilerdir” şeklinde tanımlamıştır. Wiley (2000)
bu tanımı hemen her şeyi kapsayacak kadar geniş bulmuş. Nesneleri sayısal nesne
olarak sınırlandırarak ve teknoloji destekli öğrenme süreci yerine direkt olarak
öğrenmeyi destekleme ifadesini kullanarak şu tanımı yapmıştır: “öğrenme nesneleri:
öğrenmeyi desteklemek amacıyla yeniden kullanılabilen kaynaklardır” (Wiley,2000)
Öğrenme nesneleri odaklanılan kavramı öğreten küçük öğrenme
birimlerini temsil eden ve bir ders, ünite yada bölümden daha küçük varlıklar olarak
ta tanımlanır (Macromedia,2002). Açıkçası öğrenme nesneleri bağımsız bir şekilde
saklanabilen ve erişilebilen öğrenme bileşenleridir (English 2001). Böylece öğrenme
nesneleri öğrenme bağlamında kullanılan içerik yığınları için tamamen yeni bir modeli
temsil eder. Gelişmeler öğrenme nesnelerini, öğrenmenin şeklini ve biçimini önemli
ölçüde değiştirmeye yöneltmiştir. Buna göre öğrenme içeriklerinin tasarımı geliştirilmesi
ve değerlendirilmesinde emsalsiz verimliliği başlatacağı beklenir (Hodgin,2000).
 |
|
Şekil 1 Nesne Bileşenleri
|
Öğrenme nesnesi için genel olarak üç temel bileşenden oluşturduğu
söylenebilir (Hua,2002);
- Öğrenme Hedefi
-
Öğrenme hedefini merkeze alan ve öğrenmeyi kolaylaştırmak için öğretim teorileri,
stratejileri ve metodolojisine uygun Öğrenme İçeriği
-
Hedeflerin ulaşılmasına katkıda bulunmak veya emin olmak için Uygulama ve değerlendirme
Ayrıca Öğrenme nesneleri genellikle üstveri olarak ta adlandırılan
metadata ile etiketlenir. Etiketleme sayesinde öğrenme nesneleri bulunabilir ve
farklı bağlamlarda yeniden kullanılabilirler. Bu etiketlemeye ilişkin farklı standartlar
olsa da genellikle başlık, yazar, versiyon, oluşturulma zamanı, teknik gereksinimler
ve öğretim bağlamına ilişkin bilgiler içerirler. Bu konuda LOM (Learning Object
Metadata), IMS, Dublin Core (DCMI,2002) gibi standartların yanı sıra HNLC, GESTALT
gibi projeler için LOM üzerinde değişiklik ve eklentiler yapılarak oluşturulmuş
metadata tanımları mevcuttur.
Öğrenme nesneleri ayrıca gerektiği zaman yönetim sistemleriyle
veri tabanlarıyla ve web uygulamalarıyla iletişim kurabilmelidir (Hua, 2002).
Öğrenme nesnelerinin, ÖYS (Öğrenme Yönetim Sistemi) ile iletişim
kurup kuramadığı, öğrenme içeriğinin temel aldığı hedefin göreceli büyüklüğüne,
yer aldığı dosya biçim veya sayısına göre çok farklı sınıflandırmalara tabii tutulmuştur
(Hua 2002, Wiley 2000, Clark 1998). Ancak bu sınıflandırmalarda genel olarak bilgi
nesnesi ve öğrenme nesnesi şeklinde bir ayrım yapılmıştır.
|
Bilgi Nesneleri (Dijital varlıklar )
|
Öğrenme Nesneleri
|
- Sadece Jpg, mov yada html uzantılıdır.
- Öğretimsel değeri olabilir.
- Bir boyut ve sure söz konusudur.
- Yönetilmeleri kolaydır
|
- Genellikle birden fazla dosyadan oluşur (html, jpg, mov)
- Öğretimsel değeri olmak zorundadır.
- Kesin bir dosya boyut ve süre belirtilemez
- Yönetimi oldukça zordur
- Dizin yapısı
- Bir dosya birden fazla Öğrenme nesnesi ve metadata kaydı içerebilir. İçerik paketleme
gereklidir
|
Öğrenme nesnelerinin kullanımının güçlü öğretimsel metotlar
üzerinde temel literatürü teşkil eden David Meril’ in “knowledge object
“isimli çalışması öğretimin ve öğrenme ortamının tasarlanmasında nesne yönelimli
yaklaşımının geliştirilmesine başlangıç sayılır. Öğrenme nesneleri ile bilgi nesneleri
arasında şöyle bir ayrım yapar.
Öğrenme nesneleri bir hedef, bir takım bilgi ve bir değerlendirme
ve bunların bir öğretim startejisi kullanılarak sunulmasından ibaret olan kendi
başına çalışır birimler iken bilgi nesneleri için sadece aktarılacak bilgilerden
oluşan içerik birimleridir.
Nesne ambarı oluşturulmadan önce nesne türlrer belirlenirken
uygulama ve alıştırma içerikli nesneler alıştırma uygulama nesnesi olarak değerlendirilmiştir.
Ayrıca çok kapsamlı içeriği olan yada biçiminden dolayı bir araya getirilemeyecek
ancak ödev proje vs. amacıyla kullanılabilecek materyaller (ör: .exe formatı, web
sitesi vb.) başvuru nesnesi olarak kabul edilmiştir.
Öğrenme nesneleri yeni bir ders oluşturmak için bir araya getirilebileceği
gibi bireysel bir öğrenme akışı oluşturmak için sıralanabilir (English 2001). Ancak
her durumda ihtiyaç duyulan nesnenin bulunmasını, kullanılmasını kolaylaştıracak
daha doğrusu iyi bir şekilde yönetecek bir sisteme ihtiyaç vardır.
Dr. Selçuk KARAMAN (10/10/2004)
skaraman@atauni.edu.tr
Kaynak:
Karaman,
S. (2005). “Öğrenme Nesnelerine Dayalı Bir İçerik Geliştirme Sisteminin Hazırlanması
ve Öğretmen Adaylarının Nesne Yaklaşımı İle İçerik Geliştirme Profillerinin Belirlenmesi”.
Yayınlanmamış doktora tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
|