İYONLAŞMA ENERJİSİ

 

 Gaz halindeki bir atomdan e- koparmak için verilmesi gereken enerjiye iyonlaşma enerjisi denir.

     X(g) + E1 (kkal/mol)        X+(g)+e-

 E1:Birinci iyonlaşma enerjisi

 Kopan bu e- elektron çekirdek tarafından en zayıf kuvvetle çekilen atom çekirdeğinden en uzakta bulunan elektrondur.

 

 (+1)yüklü iyondan bir e- koparmak için verilmesi gereken enerjiye ikinci iyonlaşma enerjisi denir.

 X+1(g)+E2(kkal/mol)          X+2+e-   

  E2:İkinci iyonlaşma enerjisi

     Bir atomda kaç tane elektron bulunuyorsa o kadar iyonlaşma enerjisi vardir. Bir atomun iyonlaşma enerjileri arasinda...E4>E3>E2>E1 ilişkisi vardir. Atom çapı büyük olan elementin iyonlaşma enerjisi küçüktür. periyodik cetvelde aynı peryottaki elementlerin iyonlaşma enerjileri soldan sağa gidildikçe genellikle artar.soldan sağa doğru gidildikçe atom çapı küçüleceğinden çekirdek elektronları daha büyük bir kuvvetle çeker ve elektron koparmak zorlaşır.

    2A ve 5A gruplarında küresel simetriden dolayı iyonlaşma enerjisi sırasıyla 3A ve 6A gruplarında daha büyüktür..  

              4Be:1s22s2 kararlı(dolu orbital) 

              5B:1s22s22p1

        Karalı olan s orbitalinden elektron koparmak p orbitalindeki bir elektronu koparmaktan daha büyük enerji ister.Bundan dolayı 2A grubunu 1.iyonlaşma enerjisi aynı peryottaki 3A grubu 1. iyonlaşma enerjisinden daha büyüktür n atomunda yarıdolu p orbitali bulundugundan bu atomdan e koparmak oksijen atomundan e koparmaktan daha zordur .bundan dolayı 5a grubunun 1.iyonlasma enerjisi aynı periyottaki 6a grubunun enerjisinden daha büyüktür.iyonlasma enerjisi periyodik cetvelde bir grubta yukarıdan assaga dogru inildikce cap büyür ve cekirdegin eları cekme kuvveti azalır.bundan dolayı elektronları uzaklastırmak icin daha azenerji gerekir.iyonlaşma enerjisi için öncelikle son yöründeki e sayısına bakılır elektron sayısı fazla olanın 1. iyonlaşma enerjiisi genellikle fazladır.....eger son yörüngedeki e sayısı eşitse yörünge sayısı küçük olanın 1. iyonlaşma enerjisi büyüktür.....son yöründeki e sayısı ve yörünge sayısı eşitse proton sayısı büyük olanın 1. iyonlaşma enerjisi büyüktür.Periyodik cetvelin bir sırasında soldan sağa gidirdikce  [1a.2a.3a.4a.5a.6a.7a.8a]şeklinde iyonlasma enerjisi artar..